Dzień wolny za pracę w niedzielę lub święto na przykładach

0
146

Dzień wolny za pracę w niedzielę lub święto na przykładach

Niedziele i święta są z reguły dniami, w których pracownik odpoczywa, świętuje i nie świadczy pracy. Są jednak okoliczności, w których przewidziana jest możliwość zatrudniania pracownika również w takie dni, które z reguły i zgodnie z obowiązującymi przepisami są ustawowo wolne. Kiedy pracodawca może wyznaczyć pracującą niedzielę lub święto ? Jak taki czas powinien zrekompensować/ rozliczyć z pracownikiem ?

Praca w niedziele i święta – w jakich okolicznościach jest dozwolona ?

Zgodnie z art. 151kodeksu pracy dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy. Za pracę w niedzielę i święto uważa się zaś pracę wykonywaną miedzy godziną 6.00 w tym dniu a godziną 6.00 w następnym dniu, chyba, że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina.
Okoliczności, w których świadczenie pracy w niedziele i święta jest dozwolone precyzuje art.15110. Są to następujące sytuacje:

  1. w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
  2.  w ruchu ciągłym;
  3. przy pracy zmianowej;
  4.  przy niezbędnych remontach;
  5. w transporcie i w komunikacji;
  6. w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;
  7. przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;
  8. w rolnictwie i hodowli;
  9. przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:
    a) (uchylona)
    b) zakładach świadczących usługi dla ludności,
    c) gastronomii,
    d) zakładach hotelarskich,
    e) jednostkach gospodarki komunalnej,
    f) zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
    g) jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,
    h) zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki
    i wypoczynku;
  10.  w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym
    praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta;
  11. przy wykonywaniu prac:
    a) polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego, odbieranych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni, o których mowa w art. 151 § 1, są u niego dniami pracy,
    b) zapewniających możliwość świadczenia usług, o których mowa w lit. a

Jeżeli w przedsiębiorstwie nie występuje choć jedna ze wskazanych okoliczności to wykonywanie pracy w niedziele/ święta jest niedozwolone !

Jak i kiedy należy rekompensować pracę w niedziele i święta ?

Naczelna zasada wynikająca wprost z art. 15111 kodeksu pracy wskazuje, że pracownikowi, który wykonuje pracę w niedziele i święta (przy założeniu oczywiście, że jest to dozwolone) pracodawca w pierwszej kolejności powinien zapewnić inny dzień wolny od pracy. Obowiązek ten występuje zarówno wtedy gdy praca w niedziele/święto była planowana harmonogramowo jak również jeśli wynikała z nieplanowanej okoliczności np. akcji ratowniczej czy konieczności usuwania awarii. Oddanie dnia wolnego powinno nastąpić w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po pracującej niedzieli/święcie , zaś jeśli nie jest to możliwe – to do końca okresu rozliczeniowego.

W przypadku gdy praca w niedzielę lub święto jest planowana pracodawca powinien z góry określić także w harmonogramie w zamian inny dzień wolny. Obowiązek udzielenia pracownikowi dnia wolnego w zamian za świadczenie pracy w niedzielę lub święto nie jest uzależniony od liczby faktycznie przepracowanych w tym dniu godzin, jednak w sytuacji, gdy praca w niedzielę/święto miała wyższy wymiar niż obowiązująca pracownika dobowa norma czasu pracy (u pracownika zatrudnionego w równoważnym systemie czasu pracy – przedłużony dobowy wymiar czasu pracy), powstaje konieczność dokonania rekompensaty dodatkowej pracy wynagrodzeniem wraz z dodatkiem lub czasem wolnym.

Dzień wolny za pracę w niedzielę lub święto – przykłady

Przykład 1
Pan Mirek jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy na pełen etat, świadczył pracę w niedzielę przez 9 godzin. Z tytułu takiej pracy panu Mirkowi przysługuje dzień wolny od pracy wyznaczony w terminie 6 dni poprzedzających lub następujących po przepracowanej niedzieli, jeśli jest to niemożliwe rekompensata musi nastąpić do końca okresu rozliczeniowego. Ponadto pracodawca musi wypłacić panu Mirkowi normalne wynagrodzenie za 1 godzinę pracy nadliczbowej wraz ze 100% dodatkiem.

Przykład 2
Pani Marzena w wymiarze 5 godzin świadczyła pracę w niedzielę, która jest dla niej dniem wolnym. W ramach rekompensaty pracodawca ma obowiązek udzielić jej całego dnia wolnego od pracy (bez względu na wymiar godzin faktycznie przepracowanych). W rezultacie pani Marzena nie przepracuje pełnego miesięcznego wymiaru czasu pracy. Pracodawca nie może jednak z tego tytułu obniżyć wynagrodzenia pracownicy – ma obowiązek wypłacić pełne wynagrodzenie.

Przykład 3
Pracodawca sporządził harmonogram czasu pracy na listopad 2018r. zgodnie z którym pan Jan zatrudniony w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym ma wyznaczoną pracę 04.11.2018r. (w niedzielę). Pracodawca nie wyznaczył pracownikowi innego dnia wolnego. Czy może tak postąpić ? Takie planowanie czasu pracy jest niewłaściwe. Pracodawca powinien z góry zaplanować dzień wolny w zamian za pracę w niedzielę. W przedstawionej sytuacji pracodawca może mieć postawiony zarzut planowania pracy w godzinach nadliczbowych.

Przykład 4
Pan Marek zatrudniony jest w podstawowym systemie czasu pracy, na pełen etat, w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym. Dnia 21.10.2018 r. (niedziela) wykonywał przez 7 godzin nieplanowaną pracę. Pracodawca ze względu na szczególnie dużą ilość zamówień oraz brak możliwości zastąpienia pana Marka nie ma sposobności udzielenia mu dnia wolego w zamian za przepracowaną niedzielę. Pracodawca zaproponował aby dzień wolny pracownik odebrał w grudniu. Czy pracodawca może tak postąpić ? W zamian za pracę w niedzielę dzień wolny powinien zostać udzielony w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po niej. Jeżeli nie jest to możliwe dnia wolnego należy udzielić do końca okresu rozliczeniowego. W sytuacji gdy i to rozwiązanie nie jest możliwe do zrealizowania, pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie za przepracowane godziny plus 100% dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę. Ponadto u Pana Marka wystąpią nadgodziny wynikające z przekroczenia normy średniotygodniowej w związku z czym pracodawca dodatkowo powinien wypłacić 100% dodatek. W opisanej sytuacji pracodawca nie może udzielić dnia wolnego w grudniu.



Podstawa prawna:

Art. 1519-15111 Kodeks pracy

Dzień wolny za pracę w niedzielę lub święto na przykładach
Oceń stronę

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię