Nadużywanie zwolnień lekarskich przez pracowników

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

Nadużywanie zwolnień lekarskich przez pracowników

Wykorzystany urlop wypoczynkowy, brak zgody pracodawcy na urlop bezpłatny, brak czasu na załatwienie osobistych spraw w trakcie świadczenia pracy, możliwość uzyskania dodatkowych wolnych dni z wynagrodzeniem… to główne ale oczywiście nie jedyne przyczyny dla których pracownicy decydują się na wizytę u lekarza i ,,chorobę”. Czy warto nadużywać zwolnienia lekarskie i jak może się to skończyć dla pracownika dowiesz się w poniższym artykule.

Zwolnienie lekarskie-kiedy? komu? na jakich zasadach?

Celem każdego zwolnienia lekarskiego powinno być umożliwienie pacjentowi (pracownikowi) podjęcie leczenia i rehabilitacji wynikiem czego ma być jak najszybsze odzyskanie zdrowia, a tym samym także zdolności do pracy. Wypłacane świadczenia chorobowe służą z kolei temu aby choć w części zrekompensować utracone zarobki za okres absencji chorobowej. Lekarz powinien więc wystawić druk ZUS ZLA wtedy, gdy choroba uniemożliwia zatrudnionemu wykonywanie pracy. Na podstawie formularza popularnie określanego jako L4 pracownik usprawiedliwia swoją nieobecność i otrzymuje wynagrodzenie chorobowe zgodnie z regulacją art. 92 Kodeksu Pracy, a następnie zasiłek chorobowy na zasadach określonych w Ustawie z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 372 ze zm.).

Nadużywanie L4-kiedy i czym grozi

W praktyce z wykorzystywaniem zwolnień lekarskich bywa jednak niestety bardzo różnie. Dość często pracownicy okres nieobecności chorobowej wykorzystują niezgodnie z przeznaczeniem, m.in. na:

  • przedłużenie urlopu wypoczynkowego, wyjazd, wycieczkę, wczasy, odpoczynek;
  • załatwienie osobistych spraw: prace w domu, ogrodzie, remonty, pomoc znajomym, porządki, sprawy urzędowe;
  • wykonywanie innej pracy zarobkowej;

Takie korzystanie z L4 jest prawnie zakazane!!!! i grozi dotkliwymi konsekwencjami. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Dodatkowo trzeba mieć także na względzie, że można utracić także prawo do pozostałych świadczeń należnych osobom niezdolnym do pracy z powodu choroby, w tym również z ubezpieczenia wypadkowego, a także świadczenia wypłacanego osobom zwolnionym od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny.

Konsekwencji może być oczywiście więcej. Każdy pracownik powinien pomyśleć przede wszystkim o utracie zaufania pracodawcy względem zatrudnionego i skutkach jakie z tego wynikają w późniejszych relacjach !!! Warto to dobrze przemyśleć !

Nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego-jak sprawdzić

W przypadku wątpliwości czy zwolnienie lekarskie jest prawidłowo wykorzystywane przez pracownika mogą być wyjaśnione w trybie kontroli ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich.

Do przeprowadzenia stosownej kontroli uprawnieni są:

  • płatnicy składek upoważnieni do wypłaty zasiłków swoim ubezpieczonym, a więc zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego (według stanu na dzień 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego lub na pierwszy miesiąc zgłoszenia do tego ubezpieczenia) powyżej 20 osób – w stosunku do swoich ubezpieczonych,
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w stosunku do pozostałych ubezpieczonych.

Warto wspomnieć, że pracodawca może (ale nie musi) przeprowadzić kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy także za okres, za który pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas choroby wypłacane z jego środków. Podlega jej każde zwolnienie, bez względu na wskazania lekarskie, a więc zarówno, gdy lekarz leczący wskazał w nim, iż “chory powinien leżeć”, jak i w przypadku oznaczenia, że “chory może chodzić”.

Zgodnie z polskimi przepisami prawa pracy i ubezpieczeniowymi kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy powinna być przeprowadzana w zakładzie w miarę potrzeby, bez ustalania z góry stałych jej terminów i nasilana szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja z powodu choroby lub sprawowania opieki.

W sytuacjach, gdy pracodawca ma podejrzenia lub wątpliwości czy pracownik nie symuluje choroby w celu nadużycia L4 może wystąpić do ZUS z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli, wykorzystując w tym celu np. przygotowany przez ZUS formularz OL-2 – Wniosek pracodawcy o kontrolę prawidłowości wystawienia zaświadczenia lekarskiego, w którym wskazuje się m.in.:

  • dane identyfikacyjne pracownika,
  • dane adresowe pracownika (adres jego pobytu w okresie orzeczonej niezdolności do pracy),
  • serię i numer oraz okres na jaki zostało wystawione zaświadczenie lekarskie, które ma zostać poddane kontroli,
  • kserokopia lub skan zwolnienia lekarskiego.

Jeżeli w wyniku kontroli lekarz orzecznik ZUS określi wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż ta podana  w zaświadczeniu lekarskim, wystawia zaświadczenie ZLA/K, które jest traktowane na równi z zaświadczeniem stwierdzającym brak przeciwwskazań do pracy na dotychczasowym stanowisku. Zaświadczenie to ubezpieczony jest zobowiązany dostarczyć swojemu płatnikowi składek. Z kolei w razie uniemożliwienia badania lub niedostarczenia posiadanych wyników badań w wyznaczonym przez ZUS terminie, zaświadczenie lekarskie traci ważność od dnia następującego po tym terminie.

Tak w jednym, jak i drugim przypadku organ rentowy wydaje decyzję o braku prawa do zasiłku, od której oczywiście przysługuje odwołanie do sądu.



Podstawa prawna:

Art. 92 Kodeksu Pracy

Ustawa z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 372 ze zm.)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27.07.1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz. U. nr 65, poz. 743)

Nadużywanie zwolnień lekarskich przez pracowników
Oceń stronę

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

Leave a Comment