Osoba współpracująca – najczęściej zadawane pytania cz. 1

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

Osoba współpracująca definicja

Według ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba współpracująca to osoba pozostająca z przedsiębiorcom we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracująca z nim przy prowadzeniu działalności gospodarczej z wyłączeniem osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Jednak nie każdy członek rodziny spełniający te warunki zostanie uznany za osobę współpracującą. Ustawa bowiem w tej kwestii wyróżnia, że takim mianem określić można:

  • małżonka/ę,
  • dzieci,
  • rodziców
  • dzieci drugiego małżonka,
  • dzieci przysposobione,
  • macochę,
  • ojczyma.

W związku z powyższym za osobę współpracującą nie uznaje się np. brata czy siostry przedsiębiorcy (mimo pokrewieństwa czy zamieszkiwania wspólnego gospodarstwa domowego).

Pojawia się wobec tego pytanie jakie działania uznaje się za współpracę?

Otóż za współpracę przy prowadzeniu działalności może zostać uznana każda pomoc przy jej wykonywaniu. Warto podkreślić, że nie ma przy tym znaczenia okres, przez który taka pomoc jest udzielana,  wymiar czasu pracy, forma współpracy ani też nawet wiek osoby współpracującej.

Przykładowo przedstawiając powyższe osobą współpracującą jest  zarówno córka zatrudniona u ojca-przedsiębiorcy na podstawie umowy o pracę, jak i żona, która pomaga przedsiębiorcy choćby nieodpłatnie, nie będąc związaną z mężem żadną umową. Wystarczy samo przystąpienie członka rodziny (wymienionego w ustawie) do wykonywania jakichkolwiek czynności związanych z prowadzeniem firmy.

Osoba współpracująca a rozdzielność majątkowa

Przedsiębiorcy, czasem, chcąc uniknąć objęcia ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej osoby bliskiej, przedstawiają umowy małżeńskie ustanawiające  rozdzielność majątkową. Warto mieć na względzie, że nie jest to wystarczające. Decydujące znaczenie mają bowiem faktyczne relacje między zainteresowanymi stronami. Wynika to z interpretacji pojęcia wspólnego gospodarstwa domowego, które określane jest nie tylko jako wspólne zamieszkiwanie ale także zaspokajanie potrzeb życiowych wspólnymi siłami. Prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego określić można zatem sytuacje, w których np. małżonkowie zarobkują i wspólnie utrzymują rodzinę, jak również te, gdy jeden z małżonków uzyskuje dochody z działalności zarobkowej, a drugi zajmuje się prowadzeniem domu. Mówiąc o zaspokajaniu wspólnych potrzeb, nie ma bowiem mowy jedynie o aspekcie finansowym, ale również o osobistych staraniach o wspólny byt. Biorąc pod uwagę, że zaspokajanie potrzeb założonej przez małżonków rodziny jest jednym z ich podstawowych obowiązków to istnieje on niezależnie od ustroju majątkowego będącego pomiędzy małżonkami. Oznacza to, że nawet wówczas, gdy istnieje między nimi  rozdzielność majątkowa, to nie jest to równoznaczne z uznaniem, że nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego.

Żona jako osoba współpracująca-na jakich zasadach?

Żona podobnie jak każdy inny członek rodziny uznany za osobę współpracującą podlega regulacjom ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zatrudnienie małżonka może mieć wiele pozytywnych skutków w postaci wniesionych korzyści dla prowadzonego przez przedsiębiorcę biznesu. Ma jednak także wady przede wszystkim w kwestiach podatkowych i ubezpieczeniowych.

Zasady (warunki) zatrudniania żony/męża  jako osoby współpracującej:

  • konieczność zgłoszenia do ZUS-u w ciągu siedmiu dni od momentu powstania obowiązku ubezpieczenia, a więc od dnia rozpoczęcia współpracy. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe finansowane są w całości z własnych środków osoby prowadzącej pozarolniczą działalność,
  • podstawa naliczania składek nie może być niższa niż 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale (tzw. duży ZUS),
  • osoba współpracująca nie ma prawa do preferencyjnych składek ZUS, płaconych przez pierwsze dwa lata działalności,
  • w przypadku umowy zlecenia  sposób opłacania składek ZUS jest identyczny, jak u pracowników niespokrewnionych z właścicielem firmy. Małżonek nie jest tu traktowany jak osoba współpracująca, ale zwykły zleceniobiorca,
  •  przedsiębiorca jest zobowiązany odprowadzić podatek dochodowy z tytułu pracy osoby współpracującej, jeżeli pobiera ona za tę pomoc wynagrodzenie (!!!! Wypłacanego wynagrodzenia nie można zaliczyć do kosztów prowadzenia firmy, tak jak w przypadku zatrudniania obcej osoby – dla zatrudnionego małżonka jest do dochód, powinien więc uwzględnić go w rocznej deklaracji PIT oraz opodatkować),
  • kosztem są: składki na ubezpieczenie społeczne opłacone za małżonka, diety, zwrot kosztów podróży służbowej, wydatki na kursy i szkolenia czy koszty związane z użytkowaniem firmowego samochodu etc. Z kolei składkę na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorca może odliczyć od podatku dochodowego (o 7,75% podstawy jej wymiaru),
  • warunki zatrudnienia w firmie męża/ żony ulegają zmianie w przypadku separacji lub rozwodu.


Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

 

Osoba współpracująca – najczęściej zadawane pytania cz. 1
4.5 (90%) 2 votes

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

Leave a Comment