Premia motywacyjna, uznaniowa – jak je wprowadzić ?

0
926

Premia motywacyjna, premia uznaniowa – jak je wprowadzić ?

Przedsiębiorcy coraz częściej poza wynagrodzeniem zasadniczym oferują swoim pracownikom dodatkowe świadczenia, które mogą występować zarówno w formie pieniężnej jak i rzeczowej. Jednymi z najpopularniejszych dodatkowych składników występujących obok wynagrodzenia za pracę są tzw. premie motywacyjne i uznaniowe. Aby jednak móc je właściwie rozliczyć z pracownikiem należy je odpowiednio wprowadzić w zakładzie pracy. Jak to zrobić ? W jakich dokumentach ? Kiedy jest to konieczne?

Czym jest premia motywacyjna i jak ją wprowadzić w systemie wynagradzania ?

Premia motywacyjna jest dodatkowym składnikiem przyznawanym do wypracowanego wynagrodzenia, które charakteryzuje się przede wszystkim tym, że:

  • jest obowiązkowe (po spełnieniu przez pracownika określonych warunków jego wypłata przez pracodawcę jest konieczna),
  • przyznawane i wypłacane jest przez pracodawcę w wysokości, terminie i po spełnieniu przez zatrudnionego warunków określonych w układzie zbiorowym pracy/regulaminie pracy/umowie o pracę lub innym akcie regulującym system wynagradzania /premiowania,
  • ma charakter roszczeniowy,
  • warunki uprawniające jego nabycie muszą zostać jasno i mierzalnie określone przez pracodawcę,

Zadaniem premii motywacyjnej jest zwiększenie wydajności i efektywności pracy jak również zmniejszenie absencji oraz rotacji pracowników.

Zasady, terminy oraz warunki uprawniające do przyznawania i wypłaty premii motywacyjnej muszą zostać określone przez pracodawcę w jasny, rzeczowy i mierzalny sposób w drodze odpowiedniego zapisu w co najmniej jednym z aktów tj.:

  • układ zbiorowy
  • regulamin pracy
  • regulamin wynagradzania
  • regulamin premiowania
  • umowa o pracę

Aby sprecyzować w jakim dokumencie pracodawca powinien umieścić informacje odnośnie przyznawania i wypłacania premii motywacyjnej niezbędne jest określenie kiedy z poszczególnymi aktami mamy do czynienia. I tak:

  • układ zbiorowy – to porozumienie normatywne, zawierane pomiędzy  pracodawcami  lub  organizacjami pracodawców a związkiem lub związkami zawodowymi. Układ zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców objętych jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej. Układ określa warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy, nie naruszając przy tym praw osób trzecich jak również wzajemne zobowiązania stron układu, w tym dotyczące stosowania układu i przestrzegania jego postanowień. Układ może określać także inne sprawy,
    nieuregulowane w przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.
  • regulamin pracy – ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników. Obowiązek wprowadzenia regulaminu pracy ma pracodawca zatrudniający co najmniej 50 pracowników, chyba że obowiązują go postanowienia układu zbiorowego pracy. Pracodawca zatrudniający mniej niż 50 pracowników może wprowadzić regulamin pracy na zasadzie dobrowolności zaś pracodawca zatrudniający co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników wprowadza regulamin pracy, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wystąpi z wnioskiem o jego wprowadzenie, chyba że obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy.
  • regulamin wynagradzania – jest aktem wewnątrzzakładowym, który ustala warunki wynagradzania za pracę oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą w zakresie i w sposób umożliwiający określanie, na jego podstawie, indywidualnych warunków umów o pracę. Obowiązkowo wprowadzają go pracodawcy nieobjęci zakładowym ani ponadzakładowym układem zbiorowym zatrudniający co najmniej 50 pracowników. Pracodawcy zatrudniający mniej niż 50 pracowników mogą wprowadzić regulamin wynagradzania na zasadzie dobrowolności, zaś pracodawcy zatrudniający co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników na wniosek zakładowej organizacji związkowej.
  • regulamin premiowania – jego ustanowienie nie jest obowiązkowe ani uregulowane przez obowiązujące przepisy prawa pracy. Każdy pracodawca może stworzyć regulamin premiowania w swoim przedsiębiorstwie, głównie dla pracowników – jest to przejrzysta forma przekazania informacji kiedy, za co oraz ile zatrudniony może zyskać dzięki sumiennej i efektywnej pracy.
  • umowa o pracę – jest dokumentem na podstawie którego nawiązany zostaje stosunek pracy pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Jeżeli w zakładzie pracy nie obowiązują regulaminy pracy, wynagradzania, premiowania jak również pracownicy nie są objęci zakładowym/ponadzakładowym układem zbiorowym wówczas informacje o zasadach przyznawania premii motywacyjnej pracodawca zawiera w umowie o pracę.

Reasumując, zasady przyznawania premii motywacyjnej należy określić w przepisach wewnatrzzakładowych tj.: regulaminie wynagradzania, regulaminie pracy lub układzie zbiorowym pracy, ewentualnie regulaminie premiowania. W umowie o pracę powinna zaś znaleźć się tylko informacja, że taki składnik wynagrodzenia jak premia motywacyjna jest wypłacany (jednak bez omawiania konkretnych i szczegółowych warunków przyznawania i wypłaty). Pracodawca, u którego nie działają związki zawodowe jak również ten, który nie ma obowiązku tworzenia regulaminu pracy, wynagradzania, a także nie ma regulaminu premiowania szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty premii powinien określić w umowie o pracę.

Czym jest premia uznaniowa i jak ją wprowadzić w systemie wynagradzania ?

Premia uznaniowa to potoczne i dość często stosowane określenie nagrody. Świadczenie to charakteryzuje się przede wszystkim tym, że:

  • jest nieobowiązkowe (pracodawca może je przyznać ale nie musi),
  • przyznawane i wypłacane jest przez pracodawcę na podstawie jego uznania; swobodnej decyzji (z zachowaniem obowiązku równego traktowania w zatrudnieniu),
  • nie ma charakteru roszczeniowego,
  • o jego wysokości decyduje pracodawca,
  • nie jest zależne od mierzalnie i ściśle wyznaczonych wyników pracy; określonych jasno warunków uprawniających do jego nabycia.

Kwestię premii uznaniowej, która zgodnie z doktryną prawa określana powinna być jako nagroda, doprecyzowuje art. 105 kodeksu pracy, wskazując, że: pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia.

Ze względu na fakt, że ,,premia uznaniowa”, a dokładniej mówiąc nagroda przyznawana jest według uznania pracodawcy i nie ma jasno określonych warunków uprawniających do jej nabycia, w żadnym z dokumentów wewnątrzzakładowych jak również dokumentów regulujących stosunek pracy pomiędzy stronami nie zamieszcza się zapisów, które jej dotyczą. Pracownika zawiadamia się o przyznaniu takowej nagrody, zaś odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych.



Podstawa prawna:

Art. 105 kodeksu pracy
Art. 238-240 kodeksu pracy
Art. 104 kodeksu pracy
Art. 77 kodeksu pracy

Premia motywacyjna, uznaniowa – jak je wprowadzić ?
Oceń stronę

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię