Systemy wynagradzania i premiowania pracowników

0
552

Systemy wynagradzania i premiowania pracowników

Określenie wysokości przysługującego pracownikowi wynagrodzenia za wykonywanie wyznaczonego rodzaju pracy stanowi obowiązkową czynność przy definiowaniu każdej umowy o pracę. Wynagrodzenie powinno być tak ustalone aby odpowiadało w szczególności wymaganym kwalifikacjom i rodzajowi świadczonej pracy jak również aby uwzględniało ilość oraz jakość wykonywanej pracy. Bezwzględnie trzeba jednak pamiętać o konieczności zapewnienia pracownikowi wynagrodzenia w wysokości nie niższej niż ustalone w przepisach o wynagrodzeniu minimalnym. Przy zachowaniu tych wytycznych jak również zasady równego traktowania w zatrudnieniu pracodawca ma swobodę w doborze systemów wynagradzania i premiowania. Z jakich możliwości może skorzystać ? Odpowiedź w dalszej części artykułu.

Systemy wynagradzania pracowników

Podstawowe systemy wynagradzania pracowników to:

  • system czasowy,
  • system akordowy,
  • system prowizyjny.

System czasowy występuje zdecydowanie najczęściej. Wynagrodzenie za pracę jest w nim ustalane według jednostek czasowych, a więc może być wyrażone w stawce miesięcznej, tygodniowej, godzinowej, dobowej. Wysokość wynagrodzenia zależna jest od stawki jaka została określona w umowie oraz od liczby przepracowanych jednostek czasu.

Przykład 1:

Pan Jan wynagradzany jest stawką godzinową w wysokości 18 zł brutto, w styczniu 2019 r. przepracował 150 godzin. W związku z tym pan Jan nabędzie prawo do wynagrodzenia za przepracowany czas w wysokości 2700 zł brutto (150 godz x 18 zł/godz = 2700 zł).

Przykład 2:

Pani Magda ma określone wynagrodzenie miesięczne w stałej stawce wynoszącej 3200 zł brutto, nie ma żadnych dodatkowych składników wynagrodzenia. Jeśli pani Magda przepracuje pełny miesięczny wymiar czasu pracy lub będzie korzystała np. z urlopu wypoczynkowego przysługiwać jej będzie 3200 zł brutto miesięcznie. Jeżeli zaś u pracownicy wystąpią absencje niepłatne np. nieusprawiedliwiona nieobecność lub absencje powodujące zmniejszenie wysokości wynagrodzenia np. zwolnienie chorobowe wynagrodzenie określone w stałej stawce miesięcznej zostanie odpowiednio pomniejszone. 

System akordowy opiera się na określeniu stawki akordowej oraz normy pracy. Norma pracy ustala ilość produktów (usług, wyrobów), które mają być wytworzone w określonym czasie. Stawka akordowa to z kolei określona kwota za wytworzenie danego produktu, zrealizowanie danej usługi. W systemie akordowym wynagrodzenie ustala się poprzez pomnożenie stawki akordowej przez indywidualny wynik uzyskany przez pracownika. Należy jednak podkreślić, że wyróżniamy:

  • akord prosty – polega on na określeniu stałej stawki akordowej dla danego produktu/ usługi np. 2 zł za uszyty element lub zróżnicowaną stawkę stałą w zależności od rodzaju produktu np. 2 zł za uszyte nogawki, 1 zł za uszyty rękaw, 0,50 zł za uszyty kaptur itp.
  • akord progresywny – stawka akordowa jest stała do momentu wykonania określonej normy, a po jej przekroczeniu wzrasta np. 1 zł za uszyty rękaw w granicach normy wynoszącej 80 szt miesięcznie, zaś za każdą sztukę uszytą ponad tę określoną normę stawka akordowa wynosi 3 zł.

System prowizyjny – wynagrodzenie za pracę ustalane jest według określonego procentu od ilości/ wartości zawartych przez zatrudnionego transakcji, umów, wykonanych usług, podpisanych kontraktów. System ten występuje samodzielnie lub w połączeniu, najczęściej z systemem czasowym.

Przykład 1

Pani Halinie przysługuje wynagrodzenie określone w stałej stawce miesięcznej w kwocie 3300 zł brutto oraz prowizja w wysokości 2% od każdej całościowo zrealizowanej usługi.

Przykład 2

Wynagrodzenie pana Jana określone jest jako prowizyjne. Uzależnione jest od ilości oraz wartości podpisanych z kontrahentami umów. Za każdą podpisaną umowę pracownikowi przysługuje wynagrodzenie wyrażone jako 3,5% wartości umowy.

Systemy premiowania pracowników

Podstawowym składnikiem wynagrodzenia za pracę jest wynagrodzenie zasadnicze. Ma ono charakter stały i bardzo często stanowi jedyny element płacy. Poza nim jednak pracodawca może zdecydować się na wprowadzenie dodatkowych składników w postaci:

  • premii np.:regulaminowych, uznaniowych,
  • dodatków np.: stażowych, służbowych, funkcyjnych, za znajomość języków obcych, za pracę w szkodliwych warunkach,
  • nagród pieniężnych np.:z tytułu wykonania określonego zadania, wyróżnienia za najlepsze wyniki itp.

Ustanowienie dodatkowych składników wynagradzania jest fakultatywne i zależy wyłącznie od decyzji pracodawcy. Powyżej wskazane systemy premiowania trzeba jednak wyraźnie odróżnić od dodatków, które należą się obowiązkowo w określonych przez przepisy prawa pracy sytuacjach np. dodatek za pracę w porze nocnej czy dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.



Podstawa prawna:

Art. 78-83 Kodeksu pracy

Systemy wynagradzania i premiowania pracowników
4 (80%) 1 vote

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię