Umowy cywilnoprawne-charakterystyka

0
861

Umowy cywilnoprawne-charakterystyka

Przedsiębiorcy dość często decydują się na zawieranie umów cywilnoprawnych, głównie ze względu na niższe koszty niż przy zatrudnieniu w oparciu o umowę o pracę. Jednak każdorazowe zawarcie umowy cywilnoprawnej poprzedzone powinno być dogłębną analizą ponieważ przepisy zawierają zakaz zastępowania umów o pracę umowami regulowanymi przez kodeks cywilny. Rodzaj zatrudnienia określony powinien więc być przez sposób realizacji pracy a nie samą nazwę umowy. Dla jakich prac i kiedy można podpisać umowę o dzieło, zlecenia czy agencyjną? Wszystko wynika z analizy okoliczności. Dla ułatwienia poniżej charakterystyka i przykłady poszczególnych umów cywilnoprawnych.

Czym jest umowa cywilnoprawna

Umowę cywilnoprawną określić można jako dwustronne oświadczenie woli w oparciu o które realizowana jest określona praca. Jest to czynność prawna co oznacza, że wywołuje skutek prawny w postaci powstania, zmiany lub ustania stosunku prawnego. Umowa dochodzi do skutku jeżeli strony złożą pozbawione wad i zgodne oświadczenie woli (czyli najprościej mówiąc osiągną porozumienie). Konieczne jest również określenie stron umowy (co najmniej 2).
Jedną z naczelnych zasad przy zawieraniu umowy cywilnoprawnej jest swoboda jej zawierania, która przejawia się nie tylko swobodą kształtowania treści umowy, ale także swobodą wyboru kontrahenta oraz decydowania o tym, czy umowę w ogóle zawrzeć. Jednocześnie trzeba jednak koniecznie pamiętać, że zgodnie z kodeksem cywilnym nie jest dopuszczalne zawarcie kontraktu sprzecznego z bezwzględnie stosowalnymi normami prawa. Granice swobody umów wyznaczają nie tylko normy zawarte w przepisach prawa cywilnego, ale także innych aktach prawnych takich jak np.: Konstytucja RP, prawo administracyjne czy prawo pracy .

Rodzaje umów cywilnoprawnych

Bardzo często stosowanymi przez przedsiębiorców umowami cywilnoprawnymi są:

  • umowa zlecenie,
  • umowa o dzieło,
  • kontrakt menedżerski,
  • umowa agencyjna.

Oczywiście w obrocie gospodarczym wyróżnia się jeszcze inne umowy cywilnoprawne ale jeśli chodzi o świadczenie pracy do najpopularniejszych należą właśnie te wskazane powyżej i to one omówione zostały w dalszej części artykułu.

Umowy cywilnoprawne charakterystyka i przykłady

Umowa zlecenie

Poprzez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie (tzw. zleceniobiorca) zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej względem zlecającego (tzw. zleceniodawcy).

Cechy umowy zlecenia:

  • zlecenie nie jest umową rezultatu ale umową starannego działania,
  • występuje równorzędność stron umowy, co oznacza brak podporządkowania zleceniobiorcy wobec zleceniodawcy,
  • zleceniobiorca może powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej jeśli wynika to z umowy lub zwyczaju albo jest zmuszony przez okoliczności,
  • jeżeli przyjmujący zlecenie nie zobowiązał się do wykonania pracy bezpłatnie, realizacja umowy jest odpłatna (obowiązuje minimalna stawka godzinowa),
  • umowa zlecenie podlega oskładkowaniu w sposób zależny od okoliczności (zależy od tego czy i ewentualnie jakie tytuły do ubezpieczeń posiada zleceniobiorca),
  • okres podlegania ubezpieczeniu z tytułu umowy zlecenia jest zaliczany do czasu pracy wpływającego na prawo do emerytury,
  • zleceniodawca zawsze odprowadza za zleceniobiorcę składkę zdrowotną wobec czego ma prawo do korzystania z bezpłatnej opieki medycznej w ramach NFZ,
  • nie obowiązują przepisy kodeksu pracy np.: brak prawa do urlopu wypoczynkowego przewidzianego przepisami KP, urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, wychowawczego, brak prawa do odprawy emerytalnej, rentowej, brak ochrony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy itp.
  • zleceniobiorca sam organizuje własne działania, nie ponosi odpowiedzialności za szkody wynikłe z nieosiągnięcia rezultatu pod warunkiem, że dołożył należytej staranności przy wykonaniu zlecenia.

Przykładami umów zlecenia mogą być: prowadzenie sprawy sądowej przez wynajętego adwokata, roznoszenie ulotek, sprzątanie pomieszczeń.

Umowa o dzieło

Przez zawarcie umowy o dzieło przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do wykonania określonych czynności (oznaczonego dzieła), a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.

Cechy umowy o dzieło:

  • umowa skutkuje osiągnięciem konkretnego sprawdzalnego rezultatu. W ramach tej umowy wykonawca zobowiązuje się do wykonania dzieła odpowiadającego wymaganiom zamawiającego. Oznacza to, że wykonawca ponosi odpowiedzialność za rezultat jak również ryzyko związane z wykonywaną pracą,
  • swoboda i samodzielność w wykonywaniu dzieła,
  • nietrwałość stosunku prawnego – wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania,
  • stronami umowy są zamawiający i przyjmujący zamówienie,
  • jest umową odpłatną. Ustawodawca nie zagwarantował jednak żadnego minimalnego wynagrodzenia i pozostawił stronom znaczną swobodę w zakresie sposobu ustalania jego wartości,
  • istnieje możliwość dochodzenia roszczeń od wykonawcy z tytułu rękojmi,
  • dzieło nie musi być wykonane osobiście jeśli nie wynika to z umowy lub charakteru dzieła,
  • umowa o dzieło nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych, ani zdrowotnych. Wyjątki: umowa została zawarta z własnym pracodawcą, w jej ramach wykonywana jest praca na rzecz własnego pracodawcy,

Przykładami umowy o dzieło są: sporządzenie projektu remontu, namalowanie obrazu, położenie glazury

Kontrakt menedżerski

Zawierany jest pomiędzy właścicielem przedsiębiorstwa (ewentualnie jego przedstawicielem) a specjalistą ds. zarządzania, czyli menedżerem. Specjalistą tym może być osoba fizyczna ale też osoba prawna czy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą np. w zakresie doradztwa.

Cechy kontraktu menedżerskiego:

  • menedżer jest upoważniony do samodzielnego zarządzania przedsiębiorstwem,
  • prawa i obowiązki menedżera określa kontrakt,
  • poprzez zawartą umowę menedżer zobowiązuje się do starannego prowadzenia przedsiębiorstwa celem osiągnięcia jak najlepszych efektów ekonomicznych,
  • wynagrodzenie uzależnione jest od wyników osiąganych przez menedżera – na ogół jest wyższe niż z tytułu umowy o pracę,
  • osoba realizująca kontrakt menedżerski podlega ubezpieczeniom społecznym na zasadach analogicznych jak zleceniobiorcy.

Umowa agencyjna

Przyjmujący zlecenie w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa zobowiązuje się do stałego pośrednictwa przy zawieraniu umów z klientami na rzecz podmiotu dającego zlecenie lub do zawierania umów w jego imieniu. 

Cechy umowy agencyjnej:

  • przyjmujący zlecenie (agent) prowadzi działalność gospodarczą w ramach której pośredniczy/zawiera umowy dla obcych podmiotów,
  • zakres prowadzonych spraw jest różny,
  • umowa realizowana jest za wynagrodzeniem – prowizja od zawartych kontraktów wynikająca z umowy lub taryfy,
  • zarówno agent, jak i zleceniodawca są przedsiębiorcami, a agent jest zobowiązany działać w zakresie dzia­łalności swojego przedsiębiorstwa. Agent opłaca składki społeczne i zdrowotną z tego właśnie tytułu. Z umowy agencyjnej nie podlega żadnym ubezpieczeniom i nie powinien być do nich zgłaszany.

Przykładami umowy agencyjnej są: pośrednictwo ubezpieczeniowe, przedstawicielstwo handlowe, pośrednictwo w transakcjach.



Podstawa prawna:

Art. 66; art. 351; art. 627; art. 734-751 Kodeksu cywilnego

Art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm).

Umowy cywilnoprawne-charakterystyka
5 (100%) 1 vote

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię