Zasiłek opiekuńczy-komu przysługuje, na jakich zasadach, kiedy jest wypłacany ?

0
799

Zasiłek opiekuńczy-komu przysługuje, na jakich zasadach, kiedy jest wypłacany ?

Choroba członka rodziny lub nieprzewidziane zamknięcie placówki szkolnej lub wychowawczej do której uczęszcza dziecko to najczęściej występujące ale nie jedyne przyczyny w związku z którymi przysługuje tzw. zasiłek opiekuńczy. Kiedy jeszcze można starać się o rekompensatę finansową w związku ze zwolnieniem z pracy spowodowanym sprawowaniem opieki ? Przez jaki czas przysługuje zasiłek ? Jak się o niego starać ? Wszystkie odpowiedzi znajdziesz w artykule 😉

Komu i kiedy przysługuje zasiłek opiekuńczy ?

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym w ZUS, bez okresu wyczekiwania, którzy są zwolnieni z wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad:

  1. dzieckiem, które nie ukończyło 8 lat i wystąpiła jedna z następujących sytuacji:
  • nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza,
  • konieczność izolacji dziecka z powodu podejrzenia o nosicielstwo choroby zakaźnej,
  • choroba niani (z którą rodzic ma zawartą umowę uaktywniającą, lub dziennego opiekuna, którzy opiekują się dzieckiem),
  • poród lub choroba małżonka lub rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, a poród lub choroba uniemożliwia tę opiekę,
  • pobyt w szpitalu albo innej placówce leczniczej małżonka lub rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem;

3. chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat (dzieci własne ubezpieczonego lub jego małżonka oraz dzieci przysposobione, przyjęte na wychowanie i utrzymanie),

4. dzieckiem niepełnosprawnym (tj. dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji), które nie ukończyło 18 lat, jeśli wystąpiła jedna z następujących sytuacji:

  • poród lub choroba małżonka lub rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, jeśli poród lub choroba uniemożliwia im opiekę,
  • pobyt w szpitalu albo innej placówce leczniczej małżonka lub rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem;

5. chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które nie ukończyło 18 lat,

6. innym niż dziecko chorym członkiem rodziny (tj.: małżonek, rodzic, rodzic dziecka, ojczym, macocha, teściowie, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku ponad 14 lat – pod warunkiem pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie sprawowania opieki),

7. nowonarodzonym dzieckiem w okresie 8 tygodni po porodzie, gdy ubezpieczona matka dziecka, która pobiera zasiłek macierzyński:

  •  przebywa w szpitalu,
  •  porzuciła dziecko,
  • posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

Należy równocześnie zwrócić uwagę, że:

  • zasiłek opiekuńczy należy się niezależnie od okresu ubezpieczenia,
  • prawo do zasiłku mają na równi matka i ojciec dziecka. Zasiłek może otrzymać jednak za dany okres tylko jeden z rodziców, ten który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę.
  • zasiłek opiekuńczy przysługuje, gdy nie ma innych członków rodziny, którzy mogą zapewnić opiekę. Nie dotyczy to jednak opieki nad chorym dzieckiem w wieku do lat 2.
  • członkiem rodziny, który może zapewnić opiekę nie jest osoba: całkowicie niezdolna do pracy, chora, niesprawna fizycznie lub psychicznie ze względu na wiek, prowadząca gospodarstwo rolne, odpoczywająca po pracy na nocnej zmianie, prowadząca działalność, jak również taka, która nie jest zobowiązana do opieki na podstawie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i odmawia sprawowania opieki,
  • zasiłek opiekuńczy nie przysługuje za okres: z prawem do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych, korzystania z urlopu bezpłatnego lub wychowawczego, tymczasowego aresztowania lub pozbawienia wolności, zwolnienia lekarskiego, w czasie którego wykonywano pracę lub wykorzystywano to zwolnienie niezgodnie z jego celem, co zostało stwierdzone w czasie kontroli.
  • zamknięcie żłobka, przedszkola, klubu dziecięcego lub szkoły, do których uczęszcza dziecko jest nieprzewidziane, co oznacza, że opiekun został o tym zawiadomiony w terminie krótszym niż 7 dni przed ich zamknięciem.

W jakim wymiarze przysługuje zasiłek opiekuńczy ?

Zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres:

  • 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dzieckiem do lat 8 lub chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat,
  • 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad innymi chorymi członkami rodziny,
  • 30 dni w roku kalendarzowym, jeśli opieka sprawowana jest nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat ale nie ukończyło 18 lat, albo dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 8 lat ale nie ukończyło 18 lat, jeśli w wyniku porodu, choroby albo pobytu w szpitalu małżonka lub rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, nie mogą oni opiekować się dzieckiem niepełnosprawnym.
  • 8 tygodni (do 56 dni życia dziecka), jeżeli opieka sprawowana jest nad noworodkiem w sytuacjach wskazanych w pkt. 7. Ten zasiłek opiekuńczy nie jest związany z rokiem kalendarzowym i nie wlicza się go do limitu dni opieki przysługującej w roku kalendarzowym. Jest zasiłkiem dodatkowym !

!!! Zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny za okres nieprzekraczający 60 dni w roku kalendarzowym. Wskazane limity stosuje się niezależnie od liczby osób uprawnionych do zasiłku opiekuńczego oraz bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających opieki. Jeśli zaś w roku kalendarzowym opieka sprawowana jest wyłącznie nad niepełnosprawnym dzieckiem oraz innymi chorymi członkami rodziny (i nie ma innych dzieci, które nie ukończyły 14 lat), zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie za okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym, w tym nie dłuższy niż 14 dni na opiekę nad chorymi członkami rodziny.

Ile wynosi zasiłek opiekuńczy ?

Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku. Wypłaca się go za każdy dzień, w którym sprawowana jest opieka, również za dni ustawowo wolne od pracy.
Należy jednak pamiętać, że obowiązuje 7 dni na dostarczenie płatnikowi zasiłku lub płatnikowi składek zwolnienia lekarskiego, które zostało wystawione na druku ZUS ZLA. Termin 7 dni jest liczony od następnego dnia po otrzymaniu zwolnienia. Jeżeli kończy się on w dniu ustawowo wolnym od pracy (niedziela, święto) albo w sobotę, to zwolnienie można dostarczyć w najbliższym dniu roboczym. Dostarczenie zwolnienia lekarskiego po terminie powoduje obniżenie zasiłku o 25% od ósmego dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zwolnienia. Zasiłek nie zostanie obniżony, jeśli opóźnienie w dostarczeniu zwolnienia nie było zależne od osoby ubiegającej się o zasiłek albo jeśli lekarz wystawi zwolnienie w formie dokumentu elektronicznego (e-ZLA).

Wymagane dokumenty

Niezbędnymi dokumentami dla ubiegającego się o zasiłek opiekuńczy są:

  • druk ZUS-15A (opieka nad dzieckiem) lub ZUS Z-15B (opieka nad innym niż dziecko chorym członkiem rodziny),

i w zależności od okoliczności oraz przyczyny zwolnienia na sprawowanie opieki:

  • zwolnienie lekarskie ZUS ZLA/e-ZLA/wydruk e-ZLA/tłumaczenie zaświadczenia lekarskiego wystawionego za granicą,
  • oświadczenie o nieprzewidzianym zamknięciu żłobka, przedszkola lub szkoły,
  • decyzja inspektora sanitarnego o konieczności izolacji dziecka z powodu podejrzenia choroby zakaźnej,
  • oświadczenie o chorobie niani lub dziennego opiekuna oraz dokument, który potwierdza, że niania lub dzienny opiekun nie mogą opiekować się dzieckiem, ponieważ są chorzy, np. kopia zwolnienia lekarskiego, 
  • orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności dziecka, albo orzeczenie  o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami,
  • oświadczenie o pobieraniu przez matkę dziecka zasiłku macierzyńskiego w okresie 8 tygodni po porodzie/ prawomocne orzeczenie o niezdolności matki dziecka do samodzielnej egzystencji wydane przez lekarza lub orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym  albo ich kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem przez płatnika składek lub ZUS/ zaświadczenie lekarskie, które potwierdza okres pobytu matki dziecka w szpitalu/ oświadczenie o porzuceniu dziecka przez matkę, zawierające datę porzucenia dziecka.

i dodatkowo jeżeli wypłaty zasiłku dokonuje ZUS:

  • zaświadczenie wystawione przez płatnika składek na druku Z-3 (pracownik)/ Z-3b (os. prowadząca działalność gospodarczą, os. współpracująca, os. duchowna)/ Z-3a (os. objęta ubezpieczeniem chorobowym z innego tytułu np. umowy zlecenia.


Podstawa prawna:

Art. 189 kodeksu pracy

Art. 32-35 Ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Art. 6 Ustawy z dnia 10 maja 2018r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw

Zasiłek opiekuńczy-komu przysługuje, na jakich zasadach, kiedy jest wypłacany ?
5 (100%) 1 vote

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię