Jak wybrać formę prawną działalności gospodarczej?

1
1136

 

Jeżeli chcesz założyć firmę i zastanawiasz się nad wyborem formy prawnej to zapraszam do przeczytania dzisiejszego artykułu. Tutaj znajdziesz skrót najważniejszych informacji wszystkich dostępnych form prawnych prowadzonych działalności.

Jakie są dostępne formy prawne prowadzonej działalności?

Formy prawne regulowane przez kodeks cywilny

Zacznijmy zatem od form prawnych regulowanych przez kodeks cywilny.

  1. Jednoosobowa działalność gospodarcza.

Jednoosobowa działalność gospodarcza jest jedną z najprostszych form prawnych prowadzonej działalności gospodarczej. Rejestracja nic nie kosztuje, a wszystko można załatwić przez internet składając wniosek za pośrednictwem strony: https://prod.ceidg.gov.pl/CEIDG/CEIDG.Public.UI/DecisionAdditionalParameters.aspx?type=1. Wniosek taki możesz wydrukować i zanieść osobiście do gminy, wysłać za pośrednictwem poczty (ale wtedy Twój podpis musi być poświadczony notarialnie), online (w tej sytuacji musisz posiadać podpis elektroniczny – tutaj https://prod.ceidg.gov.pl/CEIDG.CMS.ENGINE/?BI;e67507fb-c830-401a-81a3-0fa199e061a6 dowiesz się jak krok po kroku zdobędziesz podpis elektroniczny).

Jednoosobowa działalność gospodarcza przeznaczona jest dla małego przedsiębiorcy.

Decydując się na tę formę prawną musisz zdecydować jaką formę opodatkowania wybierzesz, masz do wyboru: zasady ogólne (18% i 32%), podatek liniowy (19%), ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub kartę podatkową. Więcej na temat form opodatkowania pisałam tutaj: https://pakto.pl/podatek-dochodowy/formy-opodatkowania-dla-osob-fizycznych/.

Pamiętaj, że przy jednoosobowej działalności nie musisz posiadać żadnego kapitału zakładowego. Dużym atutem jest możliwość skorzystania z preferencyjnego opłacania składek ZUS. Musisz wiedzieć też, że to Ty odpowiadasz całym swoim majątkiem za ewentualne długi przedsiębiorstwa. Odpowiedzialność ta przechodzi również na współmałżonka z wyłączeniem jego majątku osobistego.

      1. Spółka cywilna.

Na tę formę prawną działalności może zdecydować się minimum dwóch przedsiębiorców (wspólników), którzy w celu założenia spółki cywilnej muszą podpisać między sobą umowę. Rozpoczęcie działalności w takiej formie należy zgłosić do Urzędu Gminy lub Miasta wypełniając wniosek CEIDG-1. Dodatkowo należy pamiętać o takich obowiązkach jak:

  • zgłoszenie do GUS i uzyskanie nr REGON spółki – wniosek na druku RG-OP składa się we właściwym dla siedziby spółki urzędzie statystycznym (wolny od opłat);
  • zgłoszenie identyfikacyjne do urzędu skarbowego i uzyskanie NIP spółki – wniosek na druku NIP-2 , NIP-D (wolne od opłat), złożenie deklaracji oraz zapłata podatku od czynności cywilnoprawnych w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na siedzibę spółki (stawka podatku wynosi 0,5%, podstawę opodatkowania stanowi wartość wkładów wniesionych do majątku spółki) – deklaracja na druku PCC-3, PCC-3A (termin – 14 dni), zgłoszenie rejestracyjne do podatku VAT – formularz VAT-R
  • zmiana wpisu w CEIDG przez wspólników będących osobami fizycznymi – uzupełnienie informacji o NIP i REGON spółki – wniosek CEIDG-1 (wolny od opłat, termin – 7 dni).
  • zgłoszenie do ZUS na formularzu ZUS ZUA, albo ZUS ZZA – w zależności od podlegania do ubezpieczeń. Jeżeli w spółce będą również zatrudniani pracownicy należy pamiętać o wysłaniu do ZUS formularza ZUS ZPA – zgłoszenie płatnika składek.

Co jeszcze musisz wiedzieć?:

  • Wszyscy wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają solidarnie i bez ograniczeń majątkiem osobistym
  • nie jest wymagany kapitał zakładowy
  • wkład własny wspólnicy mogą wnosić do spółki w dowolnej postaci
  • spółka powoływana jest na mocy umowy, przy której podpisaniu nie jest wymagana obecność notariusza.

 

Spółki prawa handlowego.

      1. Spółki osobowe – główne zasady:

      • we własnym imieniu może nabywać własność nieruchomości, prawa rzeczowe i inne prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana,

      • ma prawo prowadzić działalność gospodarczą pod własną firmą,

      • nie ma osobowości prawnej,

      • odpowiedzialność za długi spółki osobowej ponoszą solidarnie wspólnicy, bez ograniczeń, całym swoim majątkiem, jeśli egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna.

A. Spółka jawna – najważniejsze wiadomości:

      • spółka jawna może powstać w drodze umowy pomiędzy wspólnikami, w drodze fakultatywnego przekształcenia spółki cywilnej w jawną na podstawie art. 26 par.4 Kodeksu Spółek Handlowych, w drodze przekształcenia każdej spółki handlowej w jawną na podstawie art. 551 i następnych KSH ,

      • wymaga ujawnienia w nazwie firmy minimum jednego nazwiska współwłaściciela spółki oraz oznaczenie formy prawnej przez dodanie określenia spółka jawna lub sp.j.;

      • spółka jawna nie jest podatnikiem, podatnikami są wyłącznie poszczególni wspólnicy spółki jawnej odprowadzający podatek dochodowy od osób fizycznych (proporcjonalny do przychodów lub podatek liniowy);

      • formy rozliczania: książka przychodów i rozchodów, ryczałt ewidencjonowany, karta podatkowa lub pełna księgowość,

      • umowa spółki jawnej musi być zawarta w formie pisemnej pod rygorem jej nieważności;

      • wymaga rejestracji w Krajowym Rejestrze Sadowym.

B. Spółka partnerska – najważniejsze informacje:

  • umowa spółki wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności w formie aktu notarialnego
  • musi składać się z co najmniej dwóch wspólników
  • powstaje z chwilą wpisu do KRS,
  • spółkę partnerska mogą założyć partnerzy tylko i wyłącznie w celu wykonywania wolnego zawodu,
  • odpowiedzialność wspólników jest ograniczona tzn. partner nie odpowiada za zobowiązania spółki wynikające z działalności innych partnerów,
  • działa pod własną firmą,
  • firma powinna zawierać nazwisko minimum jednego partnera, dodatkowe oznaczenie “i partner” bądź “i partnerzy” albo “spółka partnerska” oraz określenie wolnego zawodu wykonywanego w spółce.

C. Spółka komandytowa – najważniejsze informacje:

  • korzystna forma ze względu na możliwość zróżnicowanego zaangażowania wspólników w sprawy spółki,
  • musi występować tu minimum jeden komplementariusz w pełni zaangażowany w sprawy spółki, mający prawo do jej reprezentowania, ponosi subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki,
  • musi występować co najmniej jeden komandytariusz, który odpowiada za zobowiązania spółki jedynie do wysokości sumy komandytowej, może reprezentować spółkę jedynie jako pełnomocnik, jeżeli zostało to zawarte w umowie,
  • umowa stanowi podstawę funkcjonowania spółki komandytowej. Musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego (art. 106 K.s.h.),
  • spółka komandytowa powstaje dopiero z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców (art. 109 § 1 K.s.h.),
  • Wspólnik spółki komandytowej rozlicza podatek dochodowy jeden raz: od dochodu przypisanego mu w stosunku do jego udziału w zysku spółki komandytowej,
  • w tej formie prawnej obowiązkowe jest prowadzenie pełnej księgowości.

D. Spółka komandytowo-akcyjna – najważniejsze informacje:

  • za zobowiązania spółki wobec wierzycieli co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki,
  • wyjątkowo atrakcyjna forma prawna ze względu na łączenie zarówno cech spółki komandytowej jak i akcyjnej,
  • zgodnie z art. 126 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych we wszystkich sprawach, do których nie stosuje się przepisów o spółce jawnej, do spółki komandytowo-akcyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej, w szczególności przepisy dotyczące kapitału zakładowego, wkładów akcjonariuszy, akcji, rady nadzorczej i walnego zgromadzenia,
  • spółka ta może zatem we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Jest jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, a której Kodeks spółek handlowych przyznał zdolność prawną,
  • wymagane jest utworzenie kapitału zakładowego w wysokości minimum 50 000 zł,
  • jej rejestracja w KRS możliwa jest po wcześniejszym sporządzeniu umowy spółki w formie aktu notarialnego. Nazwa firmy komandytowej powinna zawierać imię i nazwisko jednego z komplementariuszy z dopiskiem „spółka komandytowa” lub „sp. k.”, jeśli komplementariuszem jest osoba prawna, w nazwie spółki należy zawrzeć całą nazwę tej osoby prawnej, wraz z określeniem jej formy organizacyjnej (czyli rodzaju tej spółki), nazwisko wspólnika będącego komandytariuszem nie może być zawarte w nazwie spółki,
  • funkcjonowanie rady nadzorczej (powołane rady nadzorczej jest wymagane tylko w przypadku, gdy liczba akcjonariuszy przekracza 25 osób) i walnego zgromadzenia.
  1. Spółki kapitałowe

Cechy wspólne dla spółek: z o.o. i spółek akcyjnych:

  • spółki prawa handlowego,
  • wymagany jest kapitał zakładowy,
  • posiadają osobowość prawną oraz własny majątek odrębny od majątków wspólników bądź akcjonariuszy,
  • spółka ponosi odpowiedzialność za zobowiązania całym swoim majątkiem,
  • wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki,
  • dochody spółek opodatkowane są podatkiem w wysokości 19% dodatkowo wypracowany zysk wypłacany wspólnikom również jest oprocentowany podatkiem 19%.

A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – najważniejsze informacje:

  • sp. z o.o. w organizacji zawiązuje się poprzez spisanie umowy spółki w formie aktu notarialnego, która w chwili wpisu do KRS przekształca się w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością;
  • kapitał zakładowy minimum 5 000 zł,
  • obowiązek prowadzenia pełnej księgowości,
  • nazwa spółki może być dowolna, powinna jednak zawierać dodatkowe oznaczenie „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” (dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu sp. z o.o.),
  • do reprezentowania spółki powoływany jest przez wspólników zarząd lub pełnomocnik.

B. Spółka akcyjna – najważniejsze informacje:

  • na tę formę decydują się głównie duże przedsiębiorstwa i korporacje,
  • niezbędne jest tutaj funkcjonowanie zarządu spółki, walnego zgromadzenia i rady nadzorczej,
  • spółkę akcyjną może zawiązać jedna lub kilka osób,
  • w chwili objęcia akcji przez akcjonariuszy powstaje spółka akcyjna w organizacji, która nabywa osobowość prawną poprzez wpis do KRS,
  • kapitał zakładowy: minimum 100 000zł,
  • nazwa spółki może być dowolna, powinna jednak zawierać dodatkowe oznaczenie „spółka akcyjna” (dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu S.A.);
  • kapitał może być pozyskiwany na giełdzie papierów wartościowych oraz poprzez emisję obligacji.

Przedstawione formy prawne działalności opisane są w dużym uproszczeniu, starałam się wybrać dla Was najważniejsze informacje. Wkrótce ukażą się szczegółowe analizy poszczególnych form w których znajdziecie odpowiedzi na pytania:

  • Jak krok po kroku założyć wybraną spółkę/jednoosobową działalność gospodarczą,
  • Jakie są wady a jakie zalety poszczególnych form prawnych?
  • Jakie są koszty założenia poszczególnych form prawnych
  • Jak zawiesić prowadzoną działalność/spółkę?
  • Jak wznowić prowadzenie działalności/spółki?
  • W jakich sytuacjach wspólnicy podlegają składkom w ZUS?Jeżeli nasuwają Wam się jeszcze jakieś pytania piszcie w komentarzach 🙂Pozdrawiam, Ewelina Dulęba.​
Jak wybrać formę prawną działalności gospodarczej?
5 (100%) 1 vote[s]

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

1 KOMENTARZ

  1. Wartościowy artykuł. Wielu (szczególnie młodych) przedsiębiorców nie zwraca uwagi na to jaką formę gospodarczą ma ich działalność gdyż często nie znają różnic między nimi. Warto przeanalizować poszczególne typy działalności i wybrać ten, który najlepiej pasuje do naszej firmy.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię