Co to jest konto księgowe i jak funkcjonuje – zasady

0
725

Co to jest konto księgowe i jak funkcjonuje – zasady

 

Co to jest konto księgowe ?

Konto księgowe jest podstawowym urządzeniem księgowym służącym do bieżącego i systematycznego rejestrowania (ewidencjonowania) operacji gospodarczych powodujących zmiany w stanie majątkowym podmiotu gospodarczego (zmiany określonych składników aktywów, pasywów czy też wyniku – kosztów, przychodów, strat bądź zysków firmy). Dla każdej szczegółowej pozycji bilansowej tworzy się i prowadzi odrębne konto (tzw. konto bilansowe). Zbiór kont tworzy z kolei system kont składających się na księgi rachunkowe. Konta księgowe tworzy się również dla odzwierciedlenia przebiegu procesów gospodarczych w danym podmiocie (mamy wówczas do czynienia z tzw. kontami niebilansowymi). W księgowości wyróżniamy również konta wynikowe – konta przychodów, konta kosztów, konta zysków i strat nadzwyczajnych oraz konto “Wynik finansowy”. Informuje o zarejestrowanych przychodach w jednostce, o uzyskaniu tych przychodów i innych kosztach prowadzonej działalności jak również konta korygujące – czyli takie, które służą do korekty stanu niektórych kont bilansowych.

Formy i elementy konta księgowego

Ze względu na formę konta księgowe dzieli się na jednostronne (tzw. drabinkowe) oraz dwustronne.

Konta jednostronne jak sama nazwa wskazuje nie zawierają podziału konta na część przeznaczoną do rejestracji operacji zwiększających i zmniejszających stan składnika. Konta jednostronne prowadzi się jedynie wówczas, gdy decydującą rolę odgrywa informacja o bieżącym stanie określonego przedmiotu ewidencji (np. przy prowadzeniu książeczek oszczędnościowych). Wynika to z faktu, że uzyskanie informacji o sumarycznej wartości wszystkich operacji zwiększających lub zmniejszających stan składnika wymaga wybierania oraz dodawania poszczególnych zapisów. W przypadku kont jednostronnych po zapisaniu każdej operacji oblicza się aktualny stan danego składnika.

Konta dwustronne – zawiera kolumny przeznaczone do dokonywania zapisów operacji po obu stronach konta. Jedna strona konta jest przeznaczona do ewidencjonowania zdarzeń zwiększających zaś druga do zdarzeń zmniejszających stan danego składnika. Układ graficzny w koncie dwustronnym może być oczywiście zróżnicowany. W praktyce stosowane są właśnie konta dwustronne

Elementy dwustronnego konta księgowego:

  • nazwa konta – wyróżnia dane konto spośród innych i jest dostosowana do charakteru przedstawionych na nim elementów lub zjawisk gospodarczych – informuje o odzwierciedleniu danego składnika bilansu, kategorii wynikowej lub procesu gospodarczego,
  • dane identyfikacyjne operacji – tj.: data dokonania operacji, numer i rodzaj dowodu stanowiącego podstawę księgowania, treść operacji i data zapisu,
  • dane wartościowe – kwota operacji,
  • symbol konta (z reguły cyfrowy) określony na bazie miejsca występowania konta w zakładowym planie kont,symbol konta jest przyporządkowany do danego konta,
  • dwie przeciwstawne strony konta: lewa – strona debetowa (określana jako: Dt, Winien, Obciążenie konta, Zapisanie w ciężar konta) i prawa – strona kredytowa (określana jako: Ct, Ma, Uznanie konta, Zapisanie na dobro konta). Strony te służą do ewidencjonowania zwiększeń i zmniejszeń danej kategorii dla której utworzono konto,
  • saldo początkowe – określane jest również jako stan początkowy/ debetowy/ kredytowy. Saldo początkowe informuje o stanie danego składnika na początku okresu sprawozdawczego. Nie występuje, jeśli wartość składnika na początku okresu jest równe 0,
  • obroty stron – suma kwot, które zostały ujęte po jednej ze stron konta: obroty debetowe oraz obroty kredytowe,
  • saldo końcowe – informuje o stanie danego składnika na koniec okresu sprawozdawczego. Saldo końcowe konta jest różnicą pomiędzy sumą obrotów debetowych i kredytowych,
  • obrót konta – jest to ogólna suma zapisów po jednej ze stron konta. Posumowania zapisów dokonuje się za okres sprawozdawczy (miesiąc).
  • suma kontrolna konta – informuje o takich samych kwotach po obu stronach zamkniętego konta.

Uproszczonym schematem konta dwustronnego (używanym do celów dydaktycznych) jest tzw. konto teowe:

Zasady funkcjonowania, otwierania i zamykania kont bilansowych

Konta bilansowe służą do ewidencjonowania składników aktywów i pasywów.
Zadaniem kont bilansowych jest:

  • przejęcie stanów początkowych z bilansu otwarcia,
  • zaewidencjonowanie zmian na koncie (ujęcie zdarzeń gospodarczych),
  • wykazanie stanów końcowych poszczególnych składników aktywów i pasywów do bilansu zamknięcia

Otwarcie konta bilansowego polega na wypełnieniu jego nagłówka (określeniu nazwy i symbolu konta) oraz zapisaniu na jednej ze stron pierwszej pozycji. Konto można otworzyć saldem początkowym przejętym z bilansu otwarcia lub – w przypadku gdy danego składnika w bilansie nie było – pierwszą operacją rejestrowaną na koncie.

Zasady funkcjonowania konta aktywów:

  • po stronie debetowej wpisuje się stan początkowy danego składnika oraz wszystkie zwiększenia tego stanu,
  • po stronie kredytowej zapisuje się wszystkie zmniejszenia stanu danego składnika
  • obrót debetowy konta aktywnego jest większy lub równy obrotowi kredytowemu dlatego też saldo konta jest zawsze debetowe (lub równe 0).

Zasady funkcjonowania konta pasywów:

  • po stronie kredytowej zapisuje się stan początkowy (saldo początkowe) danego składnika oraz wszystkie zwiększenia tego stanu,
  • po stronie debetowej rejestrowane są wszystkie zmniejszenia stanu danego składnika,
  • obrót kredytowy konta pasywnego jest większy lub równy obrotowi debetowemu dlatego też saldo konta jest zawsze kredytowe lub gdy obroty są równe, saldo wynosi 0.

Jeśli materiał jest dla Ciebie zrozumiały i przydatny – daj znać koniecznie  w komentarzu poniżej 🙂

Ewelina Dulęba

 

Co to jest konto księgowe i jak funkcjonuje – zasady
4 (80%) 7 vote[s]

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię