Działalność gospodarcza i umowa zlecenie – zasady opłacania ZUS

W sytuacji wykonywania kilku działalności zarobkowych jednocześnie zawsze pojawia się dylemat jak należy opłacać składki ZUS. Kiedy i z jakiego tytułu składki są obowiązkowe a kiedy ubezpieczony może dobrowolnie zgłosić się do ubezpieczeń. Poniższy artykuł wskazuje jakie są zasady opłacania składek ZUS w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej i jednoczesnego wykonywania pracy w oparciu o umowę zlecenie.

Działalność gospodarcza i umowa zlecenie – czy zawsze występuje odrębny tytuł do ubezpieczenia ?

Nie zawsze zawarcie umowy zlecenia przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą powoduje powstanie odrębnego tytułu do ubezpieczenia. Pierwszą i najważniejszą kwestią od której należy zacząć analizę czy umowa zlecenie będzie dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą dodatkowym tytułem do ubezpieczenia jest ustalenie czy daną pracę (zlecenie) osoba ta będzie wykonywała w ramach działalności gospodarczej. Umowa zlecenie wykonywana w ramach prowadzonej działalności nie jest traktowana przez ZUS jako odrębny tytuł do ubezpieczeń. W takiej sytuacji składki przedsiębiorca opłaca wyłącznie z tytułu prowadzonej działalności, nie musi także odprowadzać składki zdrowotnej z umowy zlecenie.
Jeżeli jednak przedmiot umowy zlecenia nie pokrywa się z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej  to mamy do czynienia z powstaniem odrębnego tytułu ubezpieczeniowego. Wówczas aby ustalić zasady opłacania składek, trzeba przede wszystkim sprawdzić, od jakiej podstawy przedsiębiorca opłaca składki.

Opłacanie przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą składki od 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

Jeśli osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i opłacająca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (w 2020 roku od 3136,20 zł) oraz jednocześnie wykonuje umowę zlecenia (lecz nie w ramach prowadzonej działalności !), to podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (a także wypadkowemu) tylko z działalności, gdy przychód z umowy zlecenia jest niższy od 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Z umowy zlecenia może zgłosić się do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Jeśli podstawa składek z działalności i umowy zlecenia wynosi co najmniej tyle samo (tj.: co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia), można na bieżąco zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych – na zlecenie.

Przykład:

Pan Mariusz prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i opłaca z tego tytułu składki emerytalno-rentowe od 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Od stycznia 2020 r. ubezpieczony zawarł dodatkowo umowę zlecenia (nie wykonuje jej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej). Miesięczne wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia wynosi 1500 zł. Czy w tej sytuacji z tytułu działalności gospodarczej pan Mariusz może opłacać dobrowolne składki emerytalno-rentowe a z tytułu umowy zlecenia zgłosić się do ZUS obowiązkowo ?

Odpowiedź:

Ze względu na fakt, że przychód z umowy zlecenia jest niższy od 60% przeciętnego wynagrodzenia pan Mariusz obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Z umowy zlecenia może zaś podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym dobrowolnie.  

Opłacanie przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą ,,małego ZUS” lub składki od 30% minimalnego wynagrodzenia

Jeśli osoba prowadząca działalność gospodarczą i opłacająca składki od 30% minimalnego wynagrodzenia (w 2020 r. od 780 zł) albo opłacająca składki z działalności od podstawy wymiaru składek ustalanej na podstawie dochodów uzyskanych w poprzednim roku (korzysta z „małego ZUS”), a która nie jest wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia,
wykonuje jednocześnie umowę zlecenia (lecz nie w ramach prowadzonej działalności !),
to podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu
z obu tytułów.

Jeśli jednak z pozarolniczej działalności gospodarczej ubezpieczony (deklaruje wyższą lub obowiązuje go podstawa wymiaru składek w wysokości wyższej niż minimalne wynagrodzenie) albo z umowy zlecenia składki opłaca od co najmniej minimalnego wynagrodzenia (w 2020 r. od 2600 zł), to nie musi opłacać składek z drugiego tytułu. Gdy natomiast miesięczna podstawa wymiaru składek z działalności gospodarczej i umowy zlecenia wynosi tyle co minimalne wynagrodzenie, to ubezpieczony nie musi opłacać składek od kolejnej umowy zlecenia.

Przykład 1:

Pani Wanda prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Rozlicza składki emerytalno-rentowe od 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 1 stycznia 2020 r. ubezpieczona podjęła też pracę na podstawie umowy zlecenia (nie w ramach prowadzonej działalności !) i osiąga co miesiąc przychód w wysokości 2900 zł brutto. Czy pani Wanda musi płacić składki ZUS obowiązkowo z działalności gospodarczej ?

Odpowiedź:

Ze względu na fakt, że przychód z tytułu umowy zlecenia wynosi miesięcznie co najmniej tyle ile minimalne wynagrodzenie za pracę, pani Wanda może wskazać, że chce podlegać ubezpieczeniom społecznym z umowy zlecenia. Z działalności nie będzie musiała obowiązkowo płacić składek.

Przykład 2:

Pani Dominika prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Opłaca składki za każdy miesiąc od 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 1 lutego 2020 r. pani Dominika podjęła dodatkowo pracę na podstawie umowy zlecenia i otrzymuje z tego tytułu co miesiąc wynagrodzenie w wysokości 1050 zł brutto. Z którego tytułu pani Dominika powinna podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalno-rentowym ?

Odpowiedź:

Pani Dominika podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu,
rentowym, wypadkowemu) z obu tytułów – działalności gospodarczej i umowy zlecenia.


Podstawa prawna:

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.
z 2020 r. poz. 321, z późn. zm.).

 

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here