Działalność gospodarcza – kiedy tylko składka zdrowotna ?

Przedsiębiorcy rozpoczynający oraz już prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą mają obowiązek zgłoszenia się do ubezpieczeń społecznych w ZUS a co z tym związane do naliczania i odprowadzania stosownych składek, które bez wątpienia niskie nie są – zwłaszcza w przypadku tzw. pełnego ZUS-u. Istnieje jednak wiele wyjątków, które wprowadzają obowiązek opłacania przez przedsiębiorcę jedynie składki zdrowotnej. Kiedy mamy do czynienia z taką sytuacją ?

Otóż przedsiębiorca jest zobowiązany do opłacania tylko składki zdrowotnej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jeżeli:

  • korzysta z ulgi na start,
  • ma inny tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, który zwalnia go z obowiązku ubezpieczenia społecznego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,
  • pobiera emeryturę/rentę lub zasiłek macierzyński.

Z tytułu ulgi na start obowiązkowa tylko składka zdrowotna

Ulga na start to jedna z preferencji jakie ułatwiają początkującemu przedsiębiorcy rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ulga zwalnia przez sześć pełnych miesięcy od rozpoczęcia działalności z płacenia składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) i składek na Fundusz Pracy i  Fundusz Solidarnościowy. Wówczas przedsiębiorca ma obowiązek opłacać tylko składkę zdrowotną.

Dla przypomnienia z ulgi mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy:

  • są osobami fizycznymi, czyli prowadzą działalność jednoosobową albo są wspólnikami spółek cywilnych,
  • podejmują działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmują ją ponownie,
    po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia,
  • nie wykonują działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym
    lub w poprzednim roku kalendarzowym pracowali na etacie i wykonywali czynności wchodzące w zakres obecnie wykonywanej działalności,
  • nie podlegają ubezpieczeniu w KRUS.

Przedsiębiorca, który jest uprawniony i chce zgłosić się do ulgi na start, w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia prowadzenia działalności musi zgłosić się w ZUS do ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenia dokonuje na formularzu ZUS ZZA, z kodem rozpoczynającym się od cyfr 05 40. Pozostałe dwie cyfry zależą od tego czy przedsiębiorca ma ustalone prawo do emerytury lub renty, oraz czy posiada orzeczenie o niepełnosprawności.

Zbieg tytułów do ubezpieczenia a składki z prowadzonej działalności gospodarczej – kiedy obowiązkowa tylko składka zdrowotna ?

Zbieg tytułów ubezpieczenia może nastąpić z różnych przyczyn lecz nie zawsze będzie powodował, że przedsiębiorca będzie zwolniony z obowiązku opłacania składek społecznych do ZUS. Rozpatrzmy kilka przypadków:

  • Zatrudnienie na etacie i działalność gospodarcza – jeżeli przedsiębiorca z tytułu umowy o pracę  osiąga w przeliczeniu na pełny miesiąc przychód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia (tj. w 2020 r. 2600 zł brutto), wówczas z racji prowadzenia działalności gospodarczej nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym a jedynie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Do ubezpieczeń emerytalno-rentowych może przystąpić na zasadzie dobrowolności.

Przykład 1:
Pan Mariusz Konopko jest zatrudniony w dwóch firmach na podstawie umowy o pracę, w jednej na 1/2 etatu z wynagrodzeniem wynoszącym 1300 zł brutto miesięcznie, zaś w drugiej na 1/4 etatu z wynagrodzeniem 650 zł brutto miesięcznie. Czy w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności (kod ubezpieczenia 05 10 00) pan Mariusz jest zwolniony z obowiązku opłacania składek społecznych ZUS z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej?
Odpowiedź:
Nie. Suma oskładkowanych miesięcznych przychodów pana Mariusza uzyskana z dwóch umów o pracę stanowi kwotę niższą niż wysokość minimalnej płacy, z związku z czym przedsiębiorca zobowiązany jest opłacać za siebie składki na ubezpieczenia społeczne również z tytułu prowadzonej firmy.

Przykład 2:
Pani Marzena jest zatrudniona na umowę o pracę ze stałą stawką miesięczną wynoszącą 2900 zł brutto. Czy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (kod ubezpieczenia 05 10 00) ma obowiązek opłacania tylko składki zdrowotnej ?
Odpowiedź:
Tak. Pani Marzena obowiązkowo musi opłacać składkę zdrowotną z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej zaś składki emerytalno-rentowe są dla niej dobrowolne. 

  • Kilka działalności gospodarczych  – jeśli przedsiębiorca prowadzi kilka rodzajów działalności, to opłaca obowiązkowo składki na ubezpieczenia społeczne tylko z jednego, wybranego przez siebie rodzaju działalności. Musi jednak od każdej działalności opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli więc prowadzi np. jednoosobową działalność i równocześnie spółkę cywilną, musi zapłacić podwójną składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Przykład:
Pani Ania od 2017 roku prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą (kod tytułu ubezpieczenia 05 10 00). Od 26 stycznia 2020 r. jest także wspólnikiem spółki cywilnej. Jak powinna naliczać składki ZUS ?
Odpowiedź:
Pani Ania jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej od 2017 r. działalności, w związku z czym z tytułu spółki cywilnej podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

  • Umowa zlecenie i pozarolnicza działalność gospodarcza – jeśli przedsiębiorca wykonuje umowę agencyjną, zlecenia, inną umowę o świadczenie usług, która nie jest realizowana w ramach prowadzonej działalności, wówczas opłacając tzw. preferencyjne składki (od podstawy nie mniejszej niż 30% minimalnego wynagrodzenia) i jednocześnie świadcząc usługi np. na podstawie umowy zlecenia, to obowiązkowe są dla przedsiębiorcy ubezpieczenia z umowy i działalności, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w danym miesiącu z tytułu, który powstał pierwszy, jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jeśli podstawa ta wynosi co najmniej tyle, co minimalne wynagrodzenie, tylko z tego tytułu ubezpieczenia społeczne są obowiązkowe. W przypadku, gdy podstawę wymiaru składek z działalności stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia za pracę możliwość opłacania jedynie składki zdrowotnej z tytułu działalności gospodarczej wystąpi, gdy wynagrodzenie ze zlecenia będzie równe co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

Przykład:
Pani Wanda ma zawartą umowę zlecenia, z której uzyskuje co miesiąc dochód w wysokości 3500 zł. Od stycznia 2020 r. założyła działalność gospodarczą (kod tytułu ubezpieczenia 05 70 00). Jakie składki z tytułu działalności powinna naliczać pani Wanda?
Odpowiedź:
Z tytułu działalności gospodarczej dla pani Wandy obowiązkowa jest tylko składka zdrowotna. 

Działalność gospodarcza  a emerytura/ renta/ zasiłek macierzyński

  • Emeryci są zwolnieni z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (mogą się do nich zgłosić dobrowolnie). Jedyną składką, którą muszą opłacać, jest składka na ubezpieczenie zdrowotne, jeżeli nie przysługuje im zwolnienie,
  • Renciści prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą mogą opłacać wyłącznie składkę na ubezpieczenie zdrowotne wówczas, gdy jest to np. renta rodzinna, wojskowa lub policyjna renta inwalidzka przyznawana z tytułu niezdolności do służby lub renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy,
  • Osoba, która ma własną działalność gospodarczą i pobiera z jej tytułu zasiłek macierzyński, obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w ramach otrzymywanego świadczenia, nie z racji prowadzenia firmy. Z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przedsiębiorca zobowiązany jest jedynie do opłacania składki zdrowotne, chyba, że spełnia warunki do zwolnienia.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

 

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here