Przekroczenie dobowej i tygodniowej normy czasu pracy

0
659

Przekroczenie dobowej i tygodniowej normy czasu pracy

Przekroczenie dobowej normy czasu pracy

Z przekroczeniem dobowej normy czasu pracy mamy do czynienia wówczas, gdy praca wykonywana jest ponad obowiązującą pracownika dobową normę czasu pracy. Dla przypomnienia dobowa norma czasu pracy nie powinna przekraczać 8 godzin na dobę. Przy czym przez dobę należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Dobowa norma czasu pracy w określonych sytuacjach może być krótsza niż 8 godzin. Dotyczy to np. pracowników niepełnosprawnych. Dla takich pracowników dobowa norma czasu pracy wynosi 7 godzin. Tak więc przekroczenie dobowej normy czasu pracy odnosić się może do normy podstawowej wynoszącej 8 godzin lub każdej innej wskazanej w przepisach regulujących czas pracy określonej grupy pracowników.

Przykład 1:

Pracownik zatrudniony jest w podstawowym systemie czasu pracy i wykonuje swoje obowiązki od poniedziałku o piątku od godziny 8.00 do 16.00. Pracownika obowiązuje więc 8-godzinna dobowa norma czasu pracy. W poniedziałek na polecenie pracodawcy zatrudniony świadczył pracę w godzinach 8.00 – 18.00. Doszło zatem do przekroczenia dobowej normy czasu pracy o 2 godziny (od 16.00 do 18.00). Za ten czas pracownikowi przysługuje rekompensata pieniężna lub czasem wolnym, gdyż doszło w opisanym przypadku do pracy w godzinach nadliczbowych.

Przykład 2:

Pracownik zatrudniony jest w podstawowym systemie czasu pracy ale jego norma dobowa czasu pracy ze względu na umiarkowany stopień niepełnosprawności wynosi 7 godzin. Pracownik wykonuje swoje obowiązki w godzinach od 8.00 do 15.00. Pracownik posiada zgodę lekarza przeprowadzającego profilaktyczne badania pracowników na pracę w godzinach nadliczbowych. W poniedziałek na polecenie pracodawcy zatrudniony świadczył pracę w godzinach 8.00 – 18.00. Doszło zatem do przekroczenia dobowej normy czasu pracy o 3 godziny (od 15.00 do 18.00). Za ten czas pracownikowi przysługuje rekompensata pieniężna lub czasem wolnym, gdyż doszło w opisanym przypadku do pracy w godzinach nadliczbowych.

Przekroczenie dobowej normy czasu pracy wynikać może z pracy w większej liczbie godzin aniżeli wynika to z rozkładu czasu pracy (jak zostało to przedstawione w powyższych przykładach) lub wskutek dwukrotnego rozpoczęcia pracy w tej samej dobie pracowniczej.

Przykład 3:

Zgodnie z rozkładem czasu pracy zatrudniony wykonuje swoje obowiązki od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 16.00. W środę pracodawca poinformował pracownika o konieczności rozpoczęcia przez niego pracy w czwartek o godzinie 6.00. Ze względu na fakt, iż środowa doba rozpoczęła się o godzinie 8.00, a więc zakończy się w czwartek o godzinie 8.00 to wcześniejsze rozpoczęcie pracy w czwartek spowoduje, że pracownik będzie świadczył pracę w 2 godzinach nadliczbowych wynikających z przekroczenia dobowej normy czasu pracy wskutek dwukrotnego rozpoczęcia pracy w tej samej dobie pracowniczej.

Przekroczenie przedłużonego dobowego wymiaru czasu pracy

Z przedłużonym dobowym wymiarem czasu pracy mamy do czynienia wówczas gdy pracownik świadczy pracę w wymiarze wyższym aniżeli wynosi dobowa norma czasu pracy. W takim przypadku pracą w godzinach nadliczbowych nie będzie praca przekraczająca dobową normę czasu pracy ale praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy.

Przykład 4:

Pracownik wykonuje pracę w systemie równoważnym. Jego rozkład czasu pracy przewiduje pracę w niektórych dniach w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy, który wynosi 9 godzin. W poniedziałek zatrudniony miał zaplanowaną pracę od 9.00 do 18.00 ale na polecenie pracodawcy musiał zostać dłużej i wykonywał pracę do 20.00. W przedstawionej sytuacji pracownik przez 2 godziny wykonywał pracę ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy w efekcie czego powstały godziny nadliczbowe. 

Przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy

Praca w godzinach nadliczbowych może również wystąpić jeżeli będzie wykonywana ponad obowiązującą pracownika tygodniową normę czasu pracy. Dla przypomnienia, tygodniowa norma czasu pracy nie powinna przekraczać przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5- dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie przekraczającym co do zasady 4 miesięcy (w szczególnych przypadkach możliwe jest wydłużenie okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy). Poprzez tydzień w przepisach prawa pracy należy rozumieć 7 kolejnych dni kalendarzowych poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego. Rozliczenie normy tygodniowej możliwe jest dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego ze względu na przeciętny charakter normy tygodniowej. Wyjątek pojawia się wówczas, gdy norma tygodniowa ma charakter sztywny (dotyczy to np. pracowników niepełnosprawnych. U takich zatrudnionych godziny nadliczbowe można zweryfikować na bieżąco po każdym zakończonym tygodniu pracy.

Przykład 5:

Pracownik zgodnie ze stałym rozkładem czasu pracy świadczy pracę od poniedziałku do piątku od 8.00 do 16.00. Pracodawca polecił pracownikowi pracę w sobotę w wymiarze 8 godzin od 8.00 do 16.00. Ponieważ praca nie została zrekompensowana poprzez udzielenie czasu wolnego do końca okresu rozliczeniowego doszło do przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy za którą pracownikowi należy się rekompensata finansowa. 

Niejednokrotnie zdarzyć może się sytuacja w której jednocześnie dojdzie do przekroczenia zarówno normy dobowej i tygodniowej czasu pracy. Rozliczane są one wówczas z pracownikiem na analogicznych zasadach. 

Przykład 6:

Pracownik zgodnie ze stałym rozkładem czasu pracy świadczy pracę od poniedziałku do piątku od 8.00 do 16.00. Pracodawca polecił pracownikowi pracę w sobotę w wymiarze 9 godzin od 8.00 do 17.00. Ponieważ praca nie została zrekompensowana poprzez udzielenie czasu wolnego do końca okresu rozliczeniowego pracownikowi należy się rekompensata finansowa. W opisanej sytuacji doszło jednocześnie do przekroczenia dobowej normy czasu pracy (praca od 16.00 do 17.00) jak i tygodniowej normy czasu pracy (praca od 8.00 do 16.00). 

Praca w niepełnym wymiarze a godziny nadliczbowe

Pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy obowiązują te same normy czasu pracy, które zostały wskazane w przepisach pracy dla pracowników pełnoetatowych.
W celu rekompensaty pracownikom niepełnoetatowym pracy świadczonej ponad obowiązujący ich wymiar czasu pracy ustawodawca wprowadził obowiązek ustalenia w umowie o pracę dopuszczalnej liczby godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika do dodatku do wynagrodzenia w wysokości dodatku jak za godziny nadliczbowe. Podkreślić jednak należy, że pomimo przyznania prawa do dodatku, praca ponad wymiar czasu pracy określony w umowie nie będzie stanowić pracy w godzinach nadliczbowych.



Podstawa prawna:

Art. 128; art. 129; art. 131; art. 145; art. 148; art. 151; art. 151(1) -151(3) Kodeksu pracy

Oceń stronę

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię