Wspólna odpowiedzialność pracowników za powierzone mienie

0
425

Wspólna odpowiedzialność pracowników za powierzone mienie

Wspólna odpowiedzialność pracowników za powierzone mienie – kiedy i jak można ją zastosować

Stosownie do art. 125 paragraf 1 kodeksu pracy pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest umowa o współodpowiedzialności materialnej, zawarta przez pracowników z pracodawcą na piśmie pod rygorem nieważności. W umowie takiej strony powinny określić zakres odpowiedzialności poszczególnych zatrudnionych. Zgodnie bowiem z art. 125 paragraf 2 kodeksu pracy pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych w umowie. Jednakże w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowaną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody. 

Bardzo istotny jest fakt, że do powstania odpowiedzialności wspólnej nie wystarcza samo zawarcie umowy. Niezbędne jest również łączne powierzenie pracownikom mienia na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej z ich uczestnictwem lub udziałem osób przez nich wskazanych jak również zapewnienie im możliwości zgłaszania ewentualnych uwag odnoszących się zarówno do samego przebiegu jak i wyniku inwentaryzacji. 

Zasady wspólnej odpowiedzialności pracowników za powierzone mienie

Szczegółową regulację odnoszącą się do zasad odpowiedzialności wspólnej przedstawia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie.

Zgodnie z rozporządzeniem pracownicy mogą przyjąć na podstawie pisemnej umowy z pracodawcą wspólną odpowiedzialność materialną za szkody spowodowane powstaniem niedoboru w powierzonym im łącznie mieniu, jeżeli liczba pracowników w miejscu powierzenia mienia nie przekracza:

  • przy pracy na jedną zmianę 8 osób;
  • przy pracy na dwie zmiany 12 osób;
  • przy pracy na trzy zmiany 16 osób;
  • w zakładach usługowych, zakładach żywienia zbiorowego oraz w sklepach samoobsługowych i preselekcyjnych pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną jeżeli ich liczba w miejscu powierzenia mienia nie przekracza 24 osób na jedną zmianę.

Ustalając liczbę pracowników nie wlicza się:

  • osób dokonujących czynności nie związanych z dysponowaniem mieniem,
  • osób wykonujących pracę dorywczo lub przez czas określony,
  • osób nowo przyjętych do pracy obejmującej czynności związane z dysponowaniem mieniem – do czasu przeprowadzenia najbliższej inwentaryzacji,
  • pracowników młodocianych w okresie odbywania przygotowania zawodowego, a po zakończeniu tego przygotowania – do czasu przeprowadzenia najbliższej inwentaryzacji,
  • osób odbywających praktykę zawodową.

Rozporządzenie reguluje ponadto m.in., że:

  1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić osobom objętym wspólną odpowiedzialnością materialną możliwość sprawowania nadzoru nad powierzonym mieniem poprzez swobodny dostęp do niego w  czasie pracy lub określonych czynności w miejscu powierzenia mienia;
  2. Każda zmiana w składzie pracowników objętych wspólną odpowiedzialnością materialną wymaga zawarcia nowej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej;
  3. Wspólna odpowiedzialność materialna nie wyklucza odpowiedzialności indywidualnej za inne powierzone danej osobie mienie;
  4. Pracodawca może odstąpić od umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej w każdym czasie;
  5. W umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej strony ustalają okres w ciągu którego nieobecność pracownika w pracy nie ma wpływu na zakres odpowiedzialności zarówno tego pracownika jak i pozostałych pracowników ponoszących wspólną odpowiedzialność materialną;
  6. Jeżeli rozliczenie mienia wykaże niedobór, każdy z pracowników ponoszących wspólną odpowiedzialność materialną może w ciągu 3 dni od powzięcia wiadomości o stwierdzonym niedoborze odstąpić na piśmie, ze skutkiem na przyszłość od umowy ustanawiającej taką odpowiedzialność;
  7. Pracownik ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną może zgłosić pracodawcy żądanie przeprowadzenia inwentaryzacji w razie stwierdzenia nieprawidłowego wykonywania obowiązków związanych z pieczą nad powierzonym mieniem przez innego pracownika objętego taką odpowiedzialnością;
  8. W razie wypowiedzenia przez jedną ze stron umowy o pracę z pracownikiem ponoszącym wspólną odpowiedzialność materialną zakończenie inwentaryzacji powinno nastąpić w dniu rozwiązania umowy o pracę;
  9. Pracownikowi ponoszącemu wspólną odpowiedzialność materialną, który po ustaniu stosunku pracy bierze udział w przeprowadzaniu inwentaryzacji przysługuje wynagrodzenie;
  10. Jeżeli pracownik nie bierze udziału w przeprowadzaniu inwentaryzacji ani też nie wskaże innej osoby, pracodawca przeprowadza inwentaryzację przez komisję złożoną co najmniej z 3 osób;

Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do pracowników, którzy odpowiadają materialnie za powierzone mienie na zasadach ograniczonej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie na podstawie odrębnych przepisów.



Podstawa prawna:

Art. 124-125 Kodeksu pracy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie

Oceń stronę

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz swój komentarz
Wpisz swoje imię