Wygaśnięcie umowy o pracę

Powszechnie wiadomo, że każdą umowę o pracę można rozwiązać. Zarówno termin wypowiedzenia jak również konieczność zachowania określonych procedur formalnych zależą od takich czynników jak  m.in. staż pracy w danym zakładzie czy charakter zawartej z pracodawcą umowy o pracę. Zgodnie z art. 30 Kodeksu Pracy stosunek zatrudnienia można rozwiązać na kilka sposobów a mianowicie:

  • na mocy porozumienia stron,
  • przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (tzw. rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem),
  • przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (potocznie określana jako dyscyplinarka),
  • z upływem czasu, na który umowa była zawarta,

Co w takim razie oznacza wygaśnięcie umowy o pracę i kiedy mamy z nim do czynienia? O tym przeczytacie poniżej. Zapraszam;)

Czym jest wygaśnięcie umowy o pracę

Wygaśnięcie umowy o pracę to nic innego jak zakończenie stosunku pracy. Nie jest to jednak typowe rozwiązanie umowy jak w przypadku powyżej wymienionych sytuacji określonych w art. 30 KP. W praktyce sytuacje takiego zaprzestania obowiązywania umowy są dość rzadkie jednak jeśli wystąpią, stosunek pracy ustaje niezależnie od woli stron. Umowa przestaje obowiązywać natychmiastowo, bez zastosowania jakiegokolwiek okresu wypowiedzenia. Wygaśnięcie umowy o pracę jest możliwe jedynie w sytuacjach, które określa KP. Oznacza to, że ani pracodawca ani pracownik nie może ustalić innych okoliczności, które będą uzasadniać takie zakończenie zatrudnienia.

W jakich sytuacjach następuje wygaśnięcie umowy o pracę

Kodeks pracy określa następujące przypadki, w których następuje wygaśnięcie umowy o pracę:

  • śmierć pracownika (umowa wygasa z dniem śmierci pracownika),
  • śmierć pracodawcy (umowa wygasa z dniem śmierci pracodawcy. Przepis nie ma jednak zastosowania jeżeli doszło do przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w artykule 23 Kodeksu Pracy, a więc w sytuacji przejęcia zakładu lub jego części przez nowego pracodawcę, który z mocy prawa staje się stroną w dotychczasowych stosunkach pracy),
  • tymczasowe aresztowanie (umowa wygasa z upływem 3 miesięcy nieobecności pracownika w pracy z powodu tymczasowego aresztowania, chyba, że pracodawca rozwiązał wcześniej bez wypowiedzenia umowę z winy pracownika.
Konsekwencje wygaśnięcia umowy o pracę

Wygaśnięcie umowy o pracę podobnie jak jej rozwiązanie za wypowiedzeniem, na mocy porozumienia stron czy w inny sposób także wywołuje określone konsekwencje prawne i formalno-organizacyjne.

W przypadku śmierci pracownika należy pamiętać o obowiązku sporządzenia świadectwa pracy. Można je wydać członkowi rodziny lub spadkobiercy, zaś kopię umieścić w aktach osobowych. Prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej, zgodnie z przepisami o emeryturach i rentach z ZUS. W razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku. Przykładami takich praw majątkowych są: wynagrodzenie, nagrody, premie czy ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Kolejna kwestia to obowiązek pracodawcy do wypłacenia odprawy pośmiertnej. Jej wysokość zależy od długości okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

W przypadku śmierci pracodawcy jeżeli nie doszło do przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w artykule 23 Kodeksu Pracy, a więc w sytuacji przejęcia zakładu lub jego części przez nowego pracodawcę, który z mocy prawa staje się stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, pracownikowi, któremu wygasła umowa przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Nieobecność pracownika spowodowaną tymczasowym aresztowaniem należy uznać za nieobecność usprawiedliwioną. Jeżeli jednak trwa co najmniej 3 miesiące prowadzi do wygaśnięcia umowy.
Pracownik, którego umowa wygasła w tym trybie ma jednak prawo powrotu do pracy, jeżeli postępowanie karne zostało umorzone lub zapadł wyrok uniewinniający.
W tym celu musi się zgłosić do pracy w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia lub wyroku w tym zakresie. Jeżeli dotrzyma on tego terminu, pracodawca zobowiązany jest ponownie go zatrudnić. Uprawnienia te nie przysługują jednak tym osobom, których postępowania karne  umorzono z powodu przedawnienia, amnestii jak również w razie warunkowego umorzenia postępowania.



Podstawa prawna:

Art. 63-66 Kodeksu pracy

Art. 23 Kodeksu pracy

Polub nas i bądź na bieżąco z naszym doradztwem

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here